Paganisme

Levende natuur en verbinding met de seizoenen

Paganisme is van oorsprong de religie van de plattelandsbevolking die zich voornamelijk richtte op de natuur en landbouwcyclus. Dit in tegenstelling tot de ‘stadsreligies’ die zich richtte op tempelrituelen. Met de opkomst van het christendom is veel van het paganisme verloren gegaan. Zeker als geheel is het uitgeroeid. Toch was het niet volledig uit te roeien en zijn er op verschillende plekken gebruiken blijven bestaan, soms in de vorm van volksgebruiken en soms met een christelijk sausje.

Neopaganisme

Begin 20e eeuw kwam er vanuit Wicca een revival van paganisme. In eerste instantie door Gerald Gardner en de zijnen en later ook door anderen zijn weer veel gebruiken hersteld. Waar het begon als religieus onderdeel van Wicca is het steeds meer een eigen leven gaan leiden, los van de Hogere Magie en Mystiek die ook onderdeel van Wicca zijn. Vanaf de tweede helft van de 20e eeuw groeide dat steeds meer uit tot levende traditie op zichzelf.

De termen paganisme en neopaganisme worden vaak door elkaar gebruikt en ook wij maken ons daar ‘schuldig’ aan. Wanneer we spreken over paganisme bedoelen we daar het neopaganisme mee.

Natuurreligie

Neopaganisme is een natuurreligie. Dat houdt in dat de natuur en haar cycli leidend zijn en dat de hele natuur als bezield wordt gezien. Het valt daarmee onder de animistische stromingen. Alles heeft een ziel of spirit. Planten, bronnen, streken en zelfs je huis. Met die spirits kun je contact maken, je kunt ze vereren of gunstig stemmen, je kunt met ze werken voor bijvoorbeeld healing. Voor die spirits of bezieling worden verschillende termen gebruikt, zoals godinnen en goden, (aarts)engelen, elfen of deva’s. Door dit werken met spirits in verschillende vormen is er een overlap met sjamanisme en is sjamanisme goed in te passen in neopaganisme.

Vruchtbaarheidsreligie

Naast natuurreligie is neopaganisme ook een vruchtbaarheidreligie. Dit gaat niet direct om kindjes krijgen, maar de vruchtbaarheid van het land. Om zaaien en oogsten. Om fokken en slacht. Uiteindelijk om overleven in een samenleving van boeren en herders. Hoewel dat tegenwoordig minder zichtbaar is, omdat we ons eten vooral uit de supermarkt halen, is het binnen het paganisme wel belangrijk om daarmee in verbinding te blijven. Niet met het boerenbedrijf direct, maar wel met de cycli van ‘getemde’ natuur waarop dat gebaseerd is.

Cycli

In neopaganisme werken we hoofdzakelijk met twee cycli: het zonnejaar en de maancyclus. Beide hebben invloed op de natuur, zowel om ons heen als in onszelf. Het zonnejaar is de basis en wordt vaak aangeduid met het jaarwiel: de acht seizoensvieringen door het jaar heen. Het is verschillende hoeveel er met de maancyclus wordt gewerkt binnen het paganisme. Wel hebben veel paganisten een band met de maan.

De vieringen op het jaarwiel noemen we de jaarfeesten. Die vieringen kunnen heel verschillende zijn, van heel persoonlijk en tot met grote groepen, van eenvoudig tot complexe rituelen. Bij Het Nevelnest is de kern van elke jaarfeestviering een ritueel. Tegelijk is het samenzijn met gelijkgestemden een belangrijk onderdeel voor ons. Hoe de viering ook is, belangrijk daarin is steeds weer de verbinding met de natuur en haar seizoenen en de landbouwcyclus.

Kom het ervaren

Dit was slechts een korte inleiding. Over paganisme kun je boeken vol schrijven en dat is ook al gedaan. Belangrijker is om het te ervaren. We organiseren vanuit Het Nevelnest regelmatig jaarfeestvieringen. Kijk in de agenda voor de komende vieringen.