Wij zijn deel van de natuur en daardoor zijn we verbonden met de seizoenen en met het ritme van licht en donker. We zijn onderhevig aan de energie van de zonnecyclus. Of we dat nu willen of niet.
Je daar bewust van worden kan je leven makkelijker maken en kan je zelfs helpen. Daar gaat dit artikel over.
De start van de cyclus
In verschillende culturen werden verschillende startmomenten van het jaar aangehouden. Bij de Kelten was dat het begin van de donkere periode, rond het moderne Halloween. De Romeinen richtten zich oorspronkelijk op het hoogtepunt van de lente met de lente-evening. Wij houden zelf het Germaanse begin aan met midwinter (de kortste dag). We wonen tenslotte op Germaans grondgebied en het valt ook het meest samen met de moderne kalender.
De start in ons
We beginnen op het donkerste moment. Het moment dat de zon in de middag het laagst blijft en dat de dagen het kortst zijn. Dit is ook de tijd dat de natuur “slaapt”. Lijkt te slapen in ieder geval. Niets is minder waar. Onder de grond kiemen zaden, lopen bollen uit en in de bomen zwellen de knoppen al.
In ons is het de tijd van nog rustig aan doen, van “winterslaap”. Tegelijk van de tijd om nieuwe ideeën, doelen en plannen in onze geest te laten kiemen. Nog niet in volle actie, maar afwegen, bekijken, proeven in onze geest.
Eerste stap
Rond 1 of 2 februari verandert de energie weer. Dit is de tijd die in het paganisme vaak aangeduid wordt met Imbolc. Het is de tijd van de eerste bloemen, zoals sneeuwklokjes en krokusjes.
In onszelf is het tijd om die zaadjes uit de winter die we willen laten groeien in dit jaar in het licht te brengen. Dit is de tijd van het maken van plannen om dat werkelijkheid te laten worden. Te kijken wat ervoor nodig is. Het kan ook helpen je plannen met mensen om je heen te delen.
Groei
Vanaf dat eerste prille begin, begint de natuur voluit te groeien. De maanden na Imbolc komt de natuur op haar hoogtepunt van groeikracht. Ook veel dieren gaan hierin mee en zijn druk met voortplanten. Dit is de periode die loopt tot het begin van de zomer, waarin feesten vallen rond de lente-evening (Ostara en Pasen) en de meifeesten (Beltane en Hemelvaart).
Die groeikracht kunnen wij dan ook weer gebruiken voor onze plannen en doelen. Dit is de tijd om hard te werken en veel actie te ondernemen om die plannen uit te voeren. Met het toenemende licht, de toenemende zonkracht en energie, gaat dat makkerlijker.
Onderhoud
Na de explosieve groei en bloei lijkt de natuur wat rustiger aan te doen. Alles is niet meer zo heldergroen. In de zomertijd wordt de groei gestager en meer gericht op het voortbrengen van vruchten of het grootbrengen van jongen. Dit is de tijd waarin midzomer (Litha) valt.
Zo ook in onszelf. Tijdens die eerste groei kunnen de grootste stappen gemaakt worden. Rond de zomer neemt dat af. Het wordt tijd om wat rustiger te kijken of de plannen nog de goede richting op gaan en waar nodig bij te sturen. Nog steeds een tijd van groei, maar wat rustiger en met wat meer bezinning.
Rijping
Aan het eind van de zomer begint de tijd van rijping. Graan rijpt op de velden en vruchten rijpen aan de bomen. Rijping komt nog voor de oogst. Tegelijk kondigt het de oogst aan. De activiteit die in de zomer lager was, begint weer toe te nemen. In deze periode valt het graanoogstfeest (Lammas).
Als het om onszelf gaat, is dit het moment om te kijken wat onze doelen en plannen nog nodig hebben om tot rijping te komen en goed vruchten af te werpen. Dit kan een onrustige periode zijn, afhankelijk van wat er nog moet gebeuren.
Vruchten plukken
Vanaf Lammas begint in de natuur de tijd van overvloed. Veel zaden, noten en vruchten zijn rijp en voor de grazers zijn er volop planten. De jonge dieren van het begin van het jaar zijn volwassen, wat in de natuur ook overvloed voor de roofdieren betekent. Dit is de periode waarin van oudsher veel oogstfeesten vallen. In het paganisme zie je deze terug bij de herfst-evening (Mabon) en het slachtfeest of dodenfeest (Samhain of Halloween).
Voor onszelf is dit de tijd om de vruchten te plukken van ons werk aan onze plannen of doelen. Net zoals de oogst op het land een actieve periode is, is dit voor ons vaak ook een actieve tijd. En net zoals de appels aan een boom niet allemaal precies tegelijk rijp zijn, kun je soms het ene al oogsten, terwijl je aan het andere nog even door moet werken.
Rusten en naar binnen keren
Als in de natuur de zaden weer zijn verspreid en klaar zijn voor het nieuwe jaar, komt de natuur tot rust. Bomen laten hun bladeren vallen en veel meerjarige planten laten hun bovengrondse delen afsterven. De sapstromen richten zich naar beneden, naar de wortels. Deze periode van naar binnen keren begint met Samhain en loopt door tot begin januari. Ook midwinter (Yule) valt in deze periode.
Nu onze oogst binnen is, is het ook tijd om rust te nemen en naar binnen te keren. Dit is ook de tijd om terug te kijken naar hoe het verliep met je plannen de doelen van dit jaar. Waar ben je tevreden over en waarover niet, wat wil je wel en niet meenemen naar het nieuwe jaar. Onze energie heeft ook de neiging te verstillen en naar binnen te keren. We zijn automatisch meer bezig met wat er in onszelf leeft en met onze (familie)banden.
Deze periode kan voor gedreven mensen, zoals ik, onrustig zijn. Door naar binnen te keren, komen er juist weer meer nieuwe ideeën. Toch heb ik gemerkt dat het beter is om die ideeën nog een tijd te laten pruttelen en er niet meteen mee aan de slag te gaan. Onder andere omdat ik altijd veel te veel ideeën heb en ik niet al die zaadjes kan planten. Maar ook omdat wanneer ik wel met de ideeën aan de slag ga, deze veel moeilijker te verwezenlijken zijn. Het gaat tegen de energie van het jaargetijde in.
Wat dit voor jou betekent
Bewust zijn van deze cyclus en hier bewust gebruik van maken, kan je helpen om meer voor elkaar te krijgen met minder inspanning. Het is als meezwemmen met de stroom in plaats van er tegenop te proberen te zwemmen. Het is dus niet zo dat je niet een project midden in de zomer kunt starten, het is alleen zwaarder.
Niet alle projecten passen precies in deze cyclus van een jaar. Langere projecten, zoals een meerjarige opleiding, laat je nog steeds deze cyclus volgen, alleen dan meerdere jaren achter elkaar. Dit kan bijvoorbeeld betekenen dat je het opdeelt in kortere projecten of doelen die wel in de jaarcyclus passen of dat je je inspanning voor het langere project laat meegolven op de energie.
Ook de maancyclus werkt vergelijkbaar, maar in het klein. Voor kortere doelen en projecten kun je dus gebruik maken van de maan, waarbij donkere maan (wanneer de maan niet zichtbaar is) overeenkomt met midwinter en volle maan met midzomer.
En als je merkt dat iets stroperig gaat, kijk dan eens of je met de energie van de natuur meebeweegt of er tegenin probeert te gaan.